PA6LL — Het Lage Licht van Rotterdam (2005–2013)

August 20, 2005

Negen jaar lang waren we actief vanaf een bijzondere locatie: de vuurtoren Het Lage Licht op de Waalhaven in Rotterdam. Met de special call PA6LL (PA6 Low Light) namen we tussen 2005 en 2013 deel aan de International Lighthouse & Lightship Weekend (ILLW). Dit is het verhaal van die toren, zijn rijke geschiedenis, en onze tijd erop.

De Nieuwe Waterweg — de aanleiding

De Nieuwe Waterweg werd tussen 1866 en 1872 gegraven om Rotterdam een betere verbinding met de Noordzee te geven. Na opening bleek de monding echter te ondiep en te gevaarlijk voor de scheepvaart. Er was een duidelijke markering nodig — een lichtenlijn — om schepen veilig de havenmond binnen te loodsen.

In 1893 werd de inkomende lichtenlijn van Hoek van Holland in gebruik genomen. De lijn bestond uit twee lichten: het Hoge Licht (een rode bakstenen toren) en het Lage Licht (een witte gietijzeren toren). Samen vormden ze een lijnmarkering (leading line): schepen die beide lichten boven elkaar zagen, wisten dat ze precies op de juiste koers lagen voor de veilige doorgang.

Het Hoge Licht

Het Hoge Licht is een rode bakstenen toren die nog steeds op zijn oorspronkelijke locatie in Hoek van Holland staat. In 1912 werd de toren verhoogd en kreeg hij een bliksemlicht-installatie. De toren staat op coördinaten 51°58'35"N 4°07'25"E.

Het Hoge Licht in 1935
1935 — Het Hoge Licht na de verhoging van 1912. De uitbouw bij de lantaarn en het bovenste segment zijn destijds aangebracht voor de bliksemlicht installatie

Het Lage Licht — de geschiedenis in beeld

Het Lage Licht werd in 1893 gebouwd als de onderste helft van de lichtenlijn. Het is een zwart-rode gietijzeren toren — oorspronkelijk wit, later rood geschilderd — van 16 meter hoog, op een stenen fundering aan de rand van de Nieuwe Waterweg. Het licht was zichtbaar tot 13 zeemijl.

In 1969 werd het licht gedoofd en in de jaren '70 werd de toren grijs geverfd en raakte hij in verval. Op 9 maart 1977 werd de toren afgevoerd naar Rotterdam.

Het Lage Licht in 1912
1912 — De vetgasfabriek met het Lage Licht. In 1908–1912 stond er een tijdelijke houten lichtopstand voor proeven
Het Lage Licht rond 1955
Rond 1955 — de toren met uitkijktoren op de achtergrond
Het Lage Licht in de jaren '60
Jaren '60 — Het Lage Licht en de uitkijktoren
Het Lage Licht in verval 1976
1976 — In verval, grijs geverfd na het doven van het licht
Bouwtekening van het Lage Licht
Bouwtekening van het Lage Licht — de gietijzeren constructie zoals getekend in de late 19e eeuw

Van Hoek van Holland naar Rotterdam

Het Lage Licht moest worden verplaatst omdat de Waalhavenmonding werd verbreed voor de groeiende haven van Rotterdam. De toren zou anders midden in de havenmond zijn komen te staan. Op 9 maart 1977 werd de gietijzeren constructie in twee delen afgevoerd, op een dekschuit geladen en via de Berghaven naar Rotterdam vervoerd.

Het Lage Licht wordt afgevoerd, 9 maart 1977
9 maart 1977 — Het Lage Licht wordt in twee delen afgevoerd
Het Lage Licht op weg naar Rotterdam
7 maart 1977 — Op weg naar het Maritiem Museum in Rotterdam
Het Lage Licht in het Havenmuseum Rotterdam
Het Lage Licht in het Havenmuseum van Rotterdam

In de jaren '90 werd de toren weer opgebouwd op de Waalhaven in Rotterdam, waar hij nu als markant maritiem monument staat.

PA6LL — negen jaar ILLW vanaf Het Lage Licht

Van 2005 tot en met 2013 activeerden wij als Rotterdamse radioclub (locatie A37) het Lage Licht met de special event call PA6LL. Het team bestond door de jaren heen uit:

TV Rijnmond — Reportage over de Rotterdamse zendamateurs op het Lage Licht (PA6LL)

Elk jaar in het derde weekend van augustus bemanden we de toren en maakten we wereldwijd contacten met andere vuurtorenstations en radioamateurs. PA6LL was onze roepletter — een PA6 prefix (Nederlandse special event) met LL voor Lighthouse Light of Lage Licht.

2009 — 110 jaar Lichtlijn: PA110HL & PA110LL

In 2009 was het een bijzonder jaar. De Lichtlijn van Hoek van Holland bestond 110 jaar. Samen met de vuurtorenbroer in Hoek van Holland — het Hoge Licht — organiseerden we een speciale gelijktijdige activatie.

We gebruikten twee speciale calls: PA110HL (Hoge Licht, Hoek van Holland) en PA110LL (Lage Licht, Rotterdam) — exact 110 jaar nadat beide lichten voor het eerst schepen de Nieuwe Waterweg inleidden.

Het Lage Licht in Hoek van Holland
Het Lage Licht op zijn oorspronkelijke locatie in Hoek van Holland

De Zwitserse broeder — vuurtoren op de Oberalppas

Het Lage Licht heeft een bijzondere Zwitserse broeder. Op de Oberalppas, op 2.046 meter hoogte, staat een replica op tweederde schaal van het Lage Licht, felrood geschilderd. Hij werd in 2010 geplaatst bij het Tomameer — de traditionele bron van de Rijn. De replica werd gebouwd in Sarnen en op 14 oktober 2010 ingewijd, als symbolische verbinding tussen het begin en het einde van de Rijn. Het licht werkt echt en de toren is inmiddels een van de meest gefotografeerde plekken in de Zwitserse Alpen.

Replica van het Lage Licht op de Oberalppas in Zwitserland
De replica van het Lage Licht op de Oberalppas (2.046m), bij het Tomameer — de bron van de Rijn. Ingewijd 14 oktober 2010.

Specificaties

CallPA6LL (2005–2013)
Speciale calls 2009PA110HL (Hoge Licht, HvH) & PA110LL (Lage Licht, Rotterdam)
Locatie ILLWWaalhaven, Rotterdam (toren origineel uit Hoek van Holland)
ClubRotterdamse Radioamateurs (A37)
TeamJasper, Kees, Okko (PH2CV), Sjaak, Wiebco en anderen
Periode2005 – 2013 (9 jaar)
TorenLow Light of the Hook of Holland — zwart-rode gietijzeren toren, 16m, 1893

ILLW — het concept

Het International Lighthouse & Lightship Weekend (ILLW) vindt elk jaar plaats in het derde volledige weekend van augustus. Radioamateurs wereldwijd installeren tijdelijke stations in vuurtorens. Het evenement werd in 1994 in Schotland bedacht en is uitgegroeid tot een van de grootste radio-evenementen, met meer dan 500 stations in 50+ landen.

Bronnen & meer lezen

73 en wie weet tot een volgende ILLW-activatie!

Jasper — PA2JFX, namens de Rotterdamse ILLW-crew